Kwaliteit verhogen als bescherming tegen geopolitieke risico’s – Counterpoint april 2026

Inzicht in verstoringen van de olietoevoer en hun impact op de markt

De afgelopen weken kenden de markten forse schommelingen, waarbij korte oplevingen plaats maakten voor koersdalingen. De belangrijkste aanleiding was het conflict met Iran, dat zowel aandelen als obligaties onder druk zette en eerdere winsten teniet deed. De directe economische gevolgen zijn duidelijk: hogere olieprijzen stuwen de inflatie op en daarmee ook de obligatierentes. Als gevolg daarvan hebben de markten hun verwachtingen bijgesteld: de verwachting van beleids-renteverlagingen maakt plaats voor de mogelijkheid van renteverhogingen.

Ook hebben we ons basisscenario bijgesteld. We verwachten nu een tragere economische groei, hogere inflatie en een andere toekomstige (beleids)renteontwikkeling. Voor de eurozone en het VK verwachten we renteverhogingen, terwijl we nog steeds denken dat de Amerikaanse Federal Reserve (de ‘Fed’) later dit jaar een renteverlaging kan doorvoeren, zij het niet meer dan een – in plaats van twee, zoals we eerder aannamen. De situatie blijft zeer onzeker, waarbij de markten bewegen tussen angst voor escalatie en tekenen van mogelijke ontspanning. De hamvraag is hoelang het conflict zal duren en hoe dit de olieprijs beïnvloedt.

Het knelpunt is de Straat van Hormuz, waar ongeveer 20% van de wereldwijde olietoevoer doorheen gaat. Dat is een aanzienlijke hoeveelheid, maar het grootste deel van die olie gaat naar Azië, niet naar Europa of de VS. China neemt ongeveer de helft daarvan voor zijn rekening. China heeft zijn energiebronnen goed gediversifieerd, zodat olie slechts ongeveer een vijfde van zijn energieverbruik uitmaakt. China beschikt ook over aanzienlijke strategische reserves. Dus hoewel een verstoring van de aanvoer van belang zou zijn voor internationale importeurs, is de impact ervan wellicht niet zo groot als dat opvallende cijfer van 20% doet vermoeden.

Politiek en financiering beperken de militaire betrokkenheid van de VS

Geopolitieke gebeurtenissen leiden zelden tot duidelijke marktbewegingen. Koersen bewegen naarmate de waarschijnlijkheden veranderen, soms scherp. Wanneer de kans op extreme neerwaartse scenario's begint af te nemen, stabiliseren de markten zich vaak, zelfs zonder dat het onderliggende conflict volledig is opgelost.

Een langdurig conflict vormt een risico voor beleggers, maar een conflict dat korter duurt dan verwacht, zou ook een beursrally kunnen veroorzaken. Een mogelijke aanjager zou de Amerikaanse politiek kunnen zijn. Het Amerikaanse Congres moet nog steeds extra financiering goedkeuren om de Amerikaanse militaire operaties in Iran te verlengen, en dat op een moment dat de obligatierentes stijgen en de bezorgdheid over inflatie en overheidsuitgaven toeneemt.

Die goedkeuring is verre van zeker. De VS hebben tot nu toe naar schatting 20 à 30 miljard dollar uitgegeven, waarbij analisten wijzen op kosten van minstens een half miljard dollar per dag. Voor elke extra financiering voor de oorlog in Iran zijn minimaal 60 stemmen in de Senaat nodig, niet slechts 50. Dit betekent dat het Witte Huis minstens acht Democraten nodig heeft, ervan uitgaande dat de Republikeinen allemaal eensgezind voor zijn. Wij denken dat dit niet het geval is.

De aanstaande ‘midterm elections’ (tussentijdse verkiezingen in de VS) vormen een extra beperking, aangezien er een reële kans bestaat dat de Democraten een meerderheid in het Congres behalen. Dat vermindert de politieke prikkel om een langdurig conflict in stand te houden, vooral nu de populariteit van Trump daalt naarmate kiezers zich meer zorgen maken over de brandstof- en voedselprijzen. Daarom zou een langdurig conflict een groter politiek risico in eigen land kunnen inhouden dan in het buitenland, wat de huidige regering zou kunnen ontmoedigen om langdurige militaire acties te ondernemen.

De littekens van de inflatiepiek in 2022 en wat er vandaag anders is

Toen Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, was de inflatie al hoog en was de consumentenvraag sterk toen de markten na de pandemie werden heropend. De toeleveringsketens stonden onder druk en er was op grote schaal een tekort aan arbeidskrachten, wat de prijzen nog verder opdreef.

Een deel van die prijsdruk kwam ook voort uit de Europese afhankelijkheid van Russisch gas. Toen die leveringen werden verstoord, stegen de consumentenprijzen sterk en namen de inflatieverwachtingen toe. Centrale banken reageerden met agressieve renteverhogingen, die begonnen vanaf negatieve niveaus in de eurozone en niveaus rond nul in de VS en het VK. Die maatregelen werkten door in de markten en leidden tot een brede herwaardering van alle beleggingscategorieën.

Vandaag de dag is de situatie minder kwetsbaar. De energiemix van Europa is aanzienlijk veranderd: Russisch gas maakt nu slechts een klein deel uit van de totale invoer. Aardgas uit de VS, Noorwegen en andere producenten heeft, samen met hernieuwbare bronnen, een groot deel van die kloof gedicht. Daardoor lijkt het effect van de recente stijging van de olieprijs op de bredere inflatie beperkter. De beleidsrente is ook hoger dan in 2022. Ten slotte staan de consumenten- en arbeidsmarkten, evenals de toeleveringsketens niet langer onder dezelfde druk.

Dit alles betekent dat we ons in een andere uitgangspositie bevinden dan in 2022. Maar nadat ze de inflatie destijds onderschatten, lijken beleggers en beleidsmakers nu gevoeliger voor het risico van stijgende inflatie.

Onze strategie naarmate het conflict in het Midden-Oosten zich ontvouwt

Geopolitiek domineert het nieuws. De realiteit is dat er een breed scala aan mogelijke uitkomsten is. Een plotselinge de-escalatie zou een relatief snel herstel ondersteunen, waardoor het vertrouwen van consumenten, bedrijven en beleggers een impuls krijgt. Een langdurig conflict zou de economische groei kunnen belemmeren, de inflatie en de rente kunnen opdrijven en de waarde van de beleggingen omlaag kunnen brengen.

Op de lange termijn worden de aandelenmarkten doorgaans meer bepaald door fundamentele economische factoren en bedrijfswinsten dan door geopolitieke gebeurtenissen. Onze prioriteit is om belegd te blijven en rendementen te laten cumuleren, gediversifieerd te blijven zodat zwakte op één gebied elders kan worden gecompenseerd en onze posities geleidelijk aan te passen in plaats van te reageren op kortstondige ruis. Dit is de aanpak die we hanteren om strategieën te ontwikkelen die verschillende scenario's aankunnen.

We blijven inflatiegekoppelde obligaties aanhouden als bescherming tegen inflatie. Belangrijk is dat, hoewel we verwachten dat de Amerikaanse dollar op de lange termijn zal verzwakken naarmate beleggers in opkomende markten hun reserves diversifiëren, de dollar in tijden van onrust opnieuw zijn kracht heeft getoond. Tactisch gezien hebben we onze positie in de dollar daarom weer teruggebracht naar neutraal niveau, waardoor we het risico verkleinen om aan de verkeerde kant te staan bij een typische ‘vlucht naar veilige havens’.

Bovendien is ons 'verzekeringsinstrument' (een put-warrant) door de recente volatiliteit in waarde gestegen, waardoor de initiële kosten ervan zijn terugverdiend (we passen dit instrument toe in portefeuilles indien de kennis en ervaring van de cliënt, en regelgeving en beleggingsrichtlijnen dit toestaan). We hebben die winst veiliggesteld en de rest van de positie tot juni aangehouden om neerwaartse risico's te beperken, mocht de volatiliteit aanhouden.

Herschikking om de veerkracht van de portefeuille te versterken

Bij vastrentende waarden bieden veiligere staatsobligaties nu een betere waarde in vergelijking met risicovollere bedrijfsobligaties. Hun hogere effectieve rendementen en lagere koersen houden al rekening met een aanzienlijk aantal renteverhogingen – meer dan we denken dat centrale banken van plan zijn door te voeren. Daarentegen is de extra compensatie die risicovollere bedrijfsobligaties bieden klein en rechtvaardigt deze naar onze mening het extra risico niet. We kopen daarom Europese staatsobligaties om een overwogen positie op te bouwen en we verhogen onze positie in Amerikaanse staatsobligaties, maar blijven onderwogen in Amerikaanse staatsobligaties. We verkopen risicovollere Europese investment grade-obligaties, wereldwijde high-yield-obligaties en obligaties in harde valuta uit opkomende markten.

Aandelen die het meest kwetsbaar zijn voor het conflict zijn in waarde gedaald. Ze maken nu een kleiner deel van de portefeuille uit. Dit biedt ons de kans om de portefeuille weer in evenwicht te brengen en terug te keren naar de oorspronkelijke niveaus, maar met regionale nuances. Met dezelfde discipline die we hanteerden tijdens de tariefaankondigingen op ‘Liberation Day’ (2 april 2025, toen Donald Trump tal van importheffingen aankondigde), herstellen we niet de overweging in Europese aandelen die we eerder hadden, maar keren we terug naar neutraal niveau, terwijl we een kleinere overweging in opkomende markten handhaven. Deze aanpassing verhoogt ook het tactische gewicht van Amerikaanse aandelen, een markt die vaak meer veerkracht heeft getoond, beter afgeschermd is van het conflict en doorgaans minder gevoelig is voor hogere olieprijzen. We denken dat we daarmee de algehele kwaliteit van onze aandelenposities verbeteren.

We breiden ook onze positie in obligaties uit opkomende markten in lokale valuta enigszins uit, hoewel dit een klein aandeel van de totale portefeuille blijft. We blijven van mening dat deze beleggingscategorie aantrekkelijke rendementen biedt, diversificatie toevoegt en een positie biedt in olie-exporteurs buiten het Midden-Oosten. Deze categorie zou ook kunnen profiteren als het conflict met Iran eindigt en de Amerikaanse dollar zijn langetermijntrend van verzwakking hervat.

Geopolitieke gebeurtenissen kunnen onrustig aanvoelen en het is normaal dat u zich afvraagt wat er gaat gebeuren en wat dit betekent voor de economie en de markten. Naarmate de situatie zich ontwikkelt, blijven we alert op signalen die van belang zijn voor beleggers en passen we onze strategie en positionering aan, met de nadruk op diversificatie en veerkracht van de portefeuille op de lange termijn.