Schenken zonder direct vermogen over te dragen

Wilt u vermogen overdragen aan uw kinderen of kleinkinderen, maar kunt of wilt u het geld nu nog niet missen? Dan kan schenken op papier een oplossing zijn. Deze vorm van vermogensoverdracht, ook wel schuldigerkenning uit vrijgevigheid genoemd, komt regelmatig voor bij estate planning. Hoe werkt schenken op papier precies, welke voorwaarden gelden en wanneer past deze vorm bij uw situatie?

Wat is schenken op papier?

Bij schenken op papier legt u vast dat u een bedrag schenkt aan uw (klein)kind, zonder dat u dit bedrag direct uitkeert. Juridisch wordt dit vastgelegd in een notariële akte en staat ook wel bekend als een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. U erkent daarmee een schuld aan uw (klein)kind, terwijl het vermogen voorlopig bij u blijft. Deze wijze van vermogensoverdracht wordt vaak gebruikt wanneer vermogen ‘vastzit’, bijvoorbeeld in een woning of een beleggingsportefeuille die u nog niet te gelde wilt maken. Het is tevens een interessante schenkingsvorm wanneer u het vermogen later zelf nog nodig denkt te hebben, of wanneer u nog niet wilt dat uw (klein)kind het geschonken geldbedrag al direct kan gebruiken. In dat geval kunt u bijvoorbeeld eerst op papier schenken en de papieren schuld op een later moment geheel of gedeeltelijk aan uw (klein)kind aflossen.

Welke schenkingsvorm het beste bij u past, hangt af van meerdere factoren, zoals uw vermogen, gezinssituatie en toekomstplannen.

Wanneer heeft schenken op papier fiscaal effect?

Schenken op papier kan fiscaal effect hebben wanneer aan wettelijke voorwaarden is voldaan. In dat geval komt de schuld die op papier staat in mindering op de belaste waarde van uw nalatenschap. Daardoor kan de erfbelasting voor uw erfgenamen lager uitvallen. Belangrijk om te weten is dat deze fiscale aftrek niet automatisch ontstaat. De wet stelt duidelijke eisen aan deze vorm van schenken en de Belastingdienst controleert of aan deze eisen is voldaan.

De wettelijke eisen voor schenken op papier

Notariële vastlegging

De schenking moet u laten vastleggen in een notariële akte. Een onderhandse overeenkomst is niet voldoende om het fiscale effect te bereiken.

Jaarlijkse rentebetaling en bewijsstukken

Over het schuldig erkende bedrag moet u jaarlijks rente betalen. Deze rente maakt u daadwerkelijk over naar de bankrekening van uw (klein)kind. Als u de rente niet (tijdig) betaalt, telt de papieren schuld niet mee in uw nalatenschap. Op verzoek van de Belastingdienst moet u kunnen aantonen dat u de rente daadwerkelijk jaarlijks heeft betaald aan uw (klein)kind.

Rente tenminste 6%

De jaarlijks te betalen rente bedraagt tenminste 6%. Zoals nu de verwachting is, geldt dit nog tot het jaar 2028. In de Voorjaarsnota 2026 kondigde het ministerie van Financiën namelijk aan dat nagedacht wordt over het verlagen van de rente naar 3% vanaf het belastingjaar 2028. (De Voorjaarsnota is de update van de minister van Financiën over de inkomsten en uitgaven van het Rijk en eventuele begrotingsbijstellingen.) Als de renteverlaging doorgaat, dan geldt deze niet voor schenkingen op papier die per 2028 al bestaan.

Aangifte

Zowel uw papieren schuld als de papieren vordering van het (klein)kind moet opgegeven worden in de aangifte inkomstenbelasting (bij een minderjarig (klein)kind in de aangifte van de ouders). Afhankelijk van de hoogte van de schenking kan ook een aangifte schenkbelasting nodig zijn.

Wat betekent dit voor u?

Schenken op papier vraagt om discipline en financiële ruimte. De jaarlijkse rentebetalingen lopen door zolang de schuld bestaat. Dat betekent dat u voldoende inkomen of liquiditeit nodig heeft om deze verplichting na te komen.

Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar het bredere plaatje. Hoe verhoudt schenken op papier zich tot andere vormen van vermogensoverdracht? En wat betekent deze keuze voor uw eigen financiële zekerheid, nu en later? In sommige situaties kan het passender zijn om daadwerkelijk vermogen over te dragen, bijvoorbeeld door geld of beleggingen op naam van uw (klein)kinderen te zetten. Dat kan eenvoudiger zijn en sluit soms beter aan bij uw wensen of bij de financiële positie van de ontvanger. Welke vorm het beste past, hangt af van meerdere factoren, zoals uw vermogen, gezinssituatie, uw wensen en toekomstplannen.

Tot slot

Schenken op papier kan een nuttig instrument zijn voor vermogensoverdracht binnen uw familie, mits het zorgvuldig wordt toegepast en past bij uw persoonlijke situatie. Het is geen standaardoplossing, maar een keuze die vraagt om inzicht en afwegingen.

Wilt u verkennen welke mogelijkheden voor u passend zijn en welke aandachtspunten daarbij horen? Een estateplanner kan samen met u overzicht brengen en helpen bij het maken van keuzes die aansluiten bij uw wensen en die van uw familie.

Schenken op papier is geen standaardoplossing, maar een keuze die vraagt om inzicht en afwegingen.

Wilt u meer weten over vermogensoverdracht of onze dienstverlening op het gebied van financiële planning?

Download dan hier onze gids “Uw vermogen doorgeven”